WikiEdProfessional eLearning Handleiding/Didactische concepten/Didactische concepten voor het optimaal benutten van e-learning/Scenariogestuurd leren

Een goed voorbeeld van leren door te doen is scenariogestuurd leren. Bij scenariogestuurd leren dienen één of meer leerscenario's als houvast en context voor alle leer- en lesactiviteiten (zie Naidu, Menon, Gunawardena, Lekamge, & Karunanayaka, 2005). De gebruikte scenario’s worden meestal afgeleid van situaties uit het echte leven. Soms worden ze verzonnen, maar altijd wordt geprobeerd om een zo authentiek mogelijk beeld te geven en de veelzijdigheid en complexiteit van situaties in het echte leven zoveel mogelijk te weerspiegelen. Een dergelijk scenario biedt de onderwijzer en begeleider een betekenisvolle context, die het voor hem/haar gemakkelijker maakt abstracte ideeën, principes en procedures uit te leggen. Tevens maken scenario's het leren voor leerlingen betekenisvoller en zien zij meer in wat het nut ervan is.

Een goed leerscenario weerspiegelt meestal een algemeen voorval uit het betreffende vakgebied (zie Naidu, Menon, Gunawardena, Lekamge, & Karunanayaka, 2005). Dit kan een situatie, probleem of gebeurtenis zijn die regelmatig binnen dit werkgebied voorkomt. Door dergelijke situaties, problemen of gebeurtenissen van de werkplek als uitgangspunt van het onderwijs te nemen, worden leerlingen beter voorbereid op het werk, in tegenstelling tot wanneer de nadruk ligt op beheersing van de leerstof. Dergelijke scenario's worden vooral binnen het beroepsonderwijs op zinvolle wijze toegepast.

Een goed leerscenario is als het ware een verhaal of een beschrijving van een algemeen voorval, met alle bijbehorende kenmerken, zoals een context, een plot en karakters. Het betreft meestal een in gang zettende gebeurtenis, waarbij de leerling of een groep leerlingen een bepaalde rol of rollen krijgt toegewezen van waaruit ze de situatie die of het probleem dat door de gebeurtenis is ontstaan moeten aanpakken. Leerlingen nemen rollen op zich die zij naar verwachting in hun beroepsleven ook zullen spelen. Bij elke rol wordt een doel vastgesteld dat de leerling moet halen. Hiervoor moeten een aantal taken en activiteiten worden uitgevoerd, waarbij soms, als dit deel uitmaakt van de leerdoelen van het vak, moet worden samengewerkt met klasgenoten of andere relevante groepen. Deze activiteiten dienen in eerste instantie als ondersteuningsoefeningen van het leerproces, maar een aantal ervan kan ook worden beoordeeld en becijferd. Dit cijfer kan dan bijdragen aan het eindcijfer voor het vak.

Leerlingen hebben, om de doelen die zij in het scenario toegewezen hebben gekregen te behalen en alle vereiste activiteiten goed af te ronden, toegang tot een brede reeks aan relevante hulpmiddelen, waaronder studieboeken en andere relevante leesstof, multimedia-inhoud en praktijkervaringen van deskundigen over hoe zij omgaan met vergelijkbare gevallen, situaties, problemen of voorvallen en deze oplossen (zie Schank, 1997; Schank, Fano, Jona, & Bell, 1994).

Het leerscenario, de bijbehorende leeractiviteiten en de beoordelingstaken vormen het fundament voor het bevorderen en ontwikkelen van betekenisvolle leeractiviteiten (zie Naidu, Menon, Gunawardena, Lekamge, & Karunanayaka, 2005). Ook worden leerscenario's gebruikt om het leren in een context te plaatsen en leerlingen te motiveren die hun interesse verliezen wanneer de nadruk teveel ligt op beheersing van de leerstof en te weinig op praktische en algemene vaardigheden. De beoordelingstaken en leeractiviteiten die de leerlingen moeten voltooien, zijn van essentieel belang voor het behalen van de leerdoelen. Ze moeten daarom zijn afgestemd op de leerdoelen van het vak. Deze taken en activiteiten worden in het leerscenario verwerkt en moeten dus zorgvuldig worden overdacht en vakkundig worden toegepast, zodat leerlingen direct bij de kern van de leerstof komen. De verwachting is dat, wanneer leerlingen de beoordelingstaken en leeractiviteiten succesvol afronden, zij de leerdoelen van het vak hebben behaald.